|
|
||||
|
|
नेपालला राजनैतिक सन्दर्भरी संविधानसभाला
औचित्य नेपालला भू-राजनीतिक अवस्था स्ह्यान ह्युलकादेला विमा फरक खालला मुला । चुनोन् नेपालला विशिष्टिकृत भू-राजनीतिक सर्न्दर्भरी संविधानसभाला औचित्य तीनवटा कारणकादेसे स्थापित लाबारी खाम्ला । पहिलो, नेपाली ह्युलबारी पूर्ण र्सार्वभौमसत्ताला हस्तान्तरण लाबारी । दोस्रो, राज्यला अग्रगामी पुनसंरचना लाबारी । तेस्रो, नेपाली समाज ता आर्थिक, राजनैतिक, सामाजिक तेन सांस्कृतिक रुपान्तरण लाबारी । नेपालरी दन्देदोना ह्याङ नेपाली ह्युल्बा र्सार्वभौमसत्ता सम्पन्न दोबारी खाम्बा आरे । नेपालरी दन्देदोना तासी खाबा जम्मन आन्दोलन ग्याम्से ताबा परिवर्तनसे ह्युल्बादा वास्ताविक अर्थरी राज्य शक्तिला स्रोत स्होबारी खाम्बा आरेबा मुबा । नेपालला दन्देदोनाला राजनैतिक इतिहासरी जहिलेन राज्यला वास्ताविक शक्ति ग्लेदेन मुला कि जनतातेन मुला बिबा तथ्यरी विवाद तासी खाबा मुला । दन्देल अन्तरिम संविधान बिमा ङ्हाछाला बेनान् संविधानकदे ग्लेसे घोषणा लाबा कारणसे लामा ग्लेसे जहिलेन राज्य शक्तिला स्रोत ह्राङतेन मुला बिबा तर्क लासी खाबा मुला । थेराङनोन् लासी राजनैतिक पार्टीसे एनोन् राज्य शक्तिला स्रोत ह्राङतेन मुला बिबा तर्क लासी खाबा मुला । चु ङ्हीला परस्पर द्वन्द्वला आधाररी दन्देदोना नेपालरी ल्हामन खालला राजनैतिक परिक्षण ताबा मुला । वि.सं. २०६२/०६३ ला जनआन्दोलन-२से जनतासे राज्यशक्तिला वास्ताविक स्रोत नेपाली जनता जेख्खेन तातोला बीसी इच्छा व्यक्त लाबा कारणसे लामा भावी संविधान न घोषणा नेपाली जनता स्वयंसे लाबारी निबाकेन् मुला । चु खाबा संविधानसभासे नेपाली राजनीतिरी भविष्यरी खाइमाई विवाद आताबा किसिमसे राज्यशक्तिला स्रोत नेपाली जनता जेख्खेन हिन्ना बिबा प्रमाणित लसेला मुला । जनता बिमा फिरी खाप्पाई शक्ति ताअखाम् बिबा तथ्य त सिद्धन्तः स्थापित लसेला मुला । चुनोन् कारणकादेसे लामा नेपाली जनतासे संविधानसभा जरुरी मुला बीसी खाबा मुला ।संविधानसभाला चुनौतीकादेः दन्दे नेपालरी तैलनीबा संविधानसभाला भूलभूत चुनौती अथवा अफ्ठ्यारो बिबा नेपाली जनताला वीचरी संविधानसभाला अर्थ, महत्व तेन आवश्यकता तिला हिन्हा बीसी प्रशिक्ष्ँण ल खाूचो मुला । थेराङनोन लासी खराङ लासी संविधानसभाला चुनावरी ल्हामा जनता त सहभागिता लाबा बिबा महत्वपर्ूण्ा पक्ष्ँ हिन्ना । चु ला कारणला रुपरी च्यामा, वढी भन्दा वढी जनता ता सहभागि आलानान् प्राविधिकरुपरी जेख्खेन हताररी संविधानसभाला चुनाव लसाम् थेराङपा संविधानसभा एनोन् निर्रथक ताबारी खाम्ला । संविधानसभाला चुनावरी बो किन्बा प्रत्येक नागरिक अथवा मतदातासे संविधानसभा ङाला लागिरी तानिबा हिन्ना, संविधानसभा देशला लागिरी, समाजला विकासला लागिरी तेन संविधानसभा ङाला भविष्यला सन्तानला लागिरी तानिबा बीसी गोबारी जरुरी मुला । तिल्दाबिसाम्, ह्युल्साला जीवनरी स्ह्यान चुनाव ह्राङबा संविधानसभाला चुनाव पटक-पटक आता । संविधानसभाला चुनाव एकपटक जेख्खेन ताला । चुनावरी भोट युबा भेनान् मतदातासे संविधानसभा ङा, ङा तेन राष्ट्र तेन ङाला सन्ततिला लागि संविधान स्हेङबारी निबैकेन मुला बीसी संविधानसभाला अर्थ गोसी जख्खेन मतदान लतोला । चुह्राङलासी संविधानसभाल ल्हामन महत्व मुला । संविधानसभाल महत्व ग्रेन ताबाला कारणसे लामा संविधानसभाल चुनावल लागिरी कम्तीरी दिङ ङ्ही समय अनिवार्यरुपरी तातोला । संसाररी ताबा संविधानसभाला चुनावल इतिहाससे समय ल्हामा तोबा म्राङबारी खाम्ला । हताररी संविधानसभाला चुनाव लासी लिच्छा पछुतब ताआतोनागी दन्देल आठ राजनीतिक दलला नेतृत्व सचेत ततोबा खाूचो मुला ।संविधानसभाला अर्को चुनौतीलरुपरी चु सवाल त किन्बारी खाम्ला । संविधानसभाला चुनावता राजनैतिक दल विशेषला स्वार्थ ग्याम्से अलग लतोबा आवश्यकता मुला । थे ला कारण चु हिन्ना कि, संविधानसभाला चुनावसे कुनै राजनैतिक दल विशेषता सरकाररी दोनालबा तेन कुनै राजनैतिक दल त प्रतिपक्षीरुपरी स्थापित ताना लाबा उद्देश्य आहिन । चु ताम् भेनान् राजनैतिक दलकदे तेन थे दलकदेल नेतृत्वसे गोतोबा जरुरी मुला । समाजल विभिन्न राजनैतिक समूह, वर्ग, संगठन तेन क्ष्ँेत्रल आम नागरिककदेसे ह्राङला स्वार्थ पूरा लबा साधनला रुपरी संविधानसभाला चुनावत किन्बारी आता । थे ला सट्टा देश तेन समाजला भेनान् पक्षल हक, हित तेन स्वार्थ संविधानसभाला चुनाव ग्याम्से जेख्खेन पूरा ताबारी खाम्ला बिबा मान्याता थान्तोला ।संविधानसभा ल अर्को महत्वपूर्ण चुनौती बिबा ह्युल्साला परिवर्तन चाहप आताब शक्ति तेन प्रतिगामी शक्ति ग्याम्से संविधानसभाला चुनावता खराङ लसी जोगब लाबा बिबा अवस्था हिन्ना । थेला लागिरी थेराङबा खालल परिवर्तन चाहप आताब शक्ति तेन प्रतिगामी शक्तिला हरेक खालल क्रियाकलाप ग्याम्से दन्देल अन्तरिम सरकार सचेत तेन संगठित तातोला । चु ह्राङबा विषयरी जनता ता सचेत लातोला । थेला साथरी आन्दोलनन दमनला विषयरी छानवीन लबारी गठन लाबा रायमाझी आयोग ला प्रतिवेन ता तत्काल कार्यान्वयन लसी आन्दोलन न दमनकारीकादेता कडा भन्दा कडा कारवाही लतोला । थेसे लामाचे देशला परिवर्तन चाहप आताब शक्ति तेन प्रतिगामी शक्ति कमजोर तेन निरुत्साहीत ताबारी खाम्ला ।चु ला साथ साथरी संविधानसभाला चुनावला लागिरी हरेक राजनैतिक पार्टिकदेसे केन्द्र तेन नाम्सा, नाम्सालानोन् हरेक वडा वडा दोना ह्राङला संयन्त्रकादे स्हेङसी थेराङबा संयन्त्र मार्फ जनताता जागरुक स्होतोला । राजनैतिक दलकदे मार्फनोन् मतदाता जागरुक तेन सचेत तातोला । चु उद्देश्य पूरा लाबारी लागिरी राजनैतिक दलकदेसे छिटो भन्दा छिटो जनताल विचरी साझा कार्यक्रम घोषणा लतोला । निर्वाचन आयोगला गे चुनाव लासी पिन्बा जेख्खेन हिन्ना । निर्वाचन आयोग स्वयंसे जनतात जागरुक आला । थे कारणसे लामा निर्वाचन आयोगल विमा राजनैतिक पार्टी कादेला भूमिका महत्वपूर्ण ताला । दलकादेसे संविधानसभारी खराङबा विषयकादे थान्तोला बिबा ताम्ला सूची स्होतासी कार्यकर्ता मार्फ जनताल बिचरी बोरतोला । तर, दलकदेला थेराङबा कार्यक्रम बोरबारी गाईसी जिन्बा दर्ुइ ताजी । संविधानसभाल चुनावता सफल लाबारी राजनैतिक दलल जेख्खेन आताना नागरिक समाजला एनोन् भूकिका महत्वपर्ूण्ा ताला ।
ताम्सालिङ अनलाइन डट कम
ला लागीरी तेबा ग्रेन डिक्खेन जगतमान लामा, डिक्खेन कुमार मोक्तान, ह्रो डिक्खेन
श्रृजना गोले, प्रतिनिधि खड्ग मोक्तान, बजार विश्वोर दोङ, ह्रोलाबा चन्द्र दोङ,
सल्लाहकार डा. गणेश योञ्जन, अमृत योञ्जन, कानुनी सल्लाहकार अधिवक्ता कुन्साङ
योञ्जन, प्रबन्धक अम्बर बम्जन तामाङ ।
प्रायोजक थेन वेभ मास्टर मुकेश लामा,
याम्बु, नेपाल ।
|
| ||